UPDATE July 31: A response to this article is published here:
Film Industry Watch is publishing the following user-submitted investigative report about potential issues in Armenia’s film industry. This material raises questions about transparency and conflicts of interest that deserve public attention.
In many ways, this case echoes patterns we’ve observed in our investigations into the Israeli and Greek film industries – where questions of transparency, favoritism, and conflicts of interest often arise around the distribution of public film funding. It also reflects a broader trend across parts of Europe, where cultural subsidies are vulnerable to politicization, insider networks, and a lack of independent oversight.
What We Know
Our fact-checking shows that about 75-80% of the basic facts check out – facts like official appointments, company roles, and key dates. Some of the more serious allegations (like specific financial damages and personal relationships) couldn’t be independently verified. Note that this is user-submitted content that we’re publishing as received. Film Industry Watch doesn’t guarantee the accuracy of every claim, the views expressed are those of the submitter(s), not ours.
Have Information? Share It
We encourage anyone with firsthand knowledge, additional evidence, or contrary documentation to post a comment or contact our editors. Constructive corrections and clarifications help strengthen the public record on developments in Armenia’s screen sector.
TL;DR – Combined Summary of Both Armenian Film Industry user submitted Investigation Reports
The paired reports sketch a single narrative: Armenia’s state film architecture was rebuilt in 2024 when Government Decision 618-A dissolved the National Cinema Center and installed producer-turned-official Davit Banujian at the helm of the new Cinema Foundation of Armenia (CFA). The May-2025 brief claims Banujian simultaneously holds a senior role at private outfit People of Ar - the company that signed a four-party memorandum promising cash-rebate support for three Til Schweiger projects in December 2023. It further contends he steered a series of rule changes that shifted Armenia’s statutory rebate range from 10-40 % to 25-35 % without amending the parent law, overriding Ministry of Finance warnings and issuing new funding procedures (Order 57-L) in April 2025 before the Ministry had approved them. The report warns that these moves create legal and corruption risks and market a still-unfinished incentive scheme to international producers.
The July-2025 brief widens the lens to Armenfilm, the once-state studio whose 2005 privatisation (later ruled a USD 10 m loss) was reversed in 2015. It tracks how Armenfilm was folded into the government’s planned Academic City arts cluster, master-planned by Germany’s gmp International, despite its six-kilometre detour from the campus core and suspiciously upbeat e-consultation scores. A closed 9 July 2024 planning meeting – attended by Banujian and People of Ar CEO Arman Nshanian but not the National Cinema Center—illustrates what the authors call preferential access for private allies. Subsequent ministerial tours of the gutted studio and talk of a public-private “revival” are framed as a second-round privatisation in all but name, reinforced by allegations of an unofficial “chief secretary,” data-access abuses, and political ties via Banujian’s MP spouse. Taken together, the documents argue that a tight circle is reshaping Armenia’s screen sector through opaque rule-making, selective partnerships, and repurposing of public assets – developments the authors say demand legal scrutiny and broader public oversight.
Privatization Reloaded: How the Banujian–Nshanian Tandem Gains Access to the Future of Armenian Armenfilm Film Studio
Investigative Report — June 2025 (Written and published by Armenian film industry insiders)
On June 16, 2025, the Minister of Education, Science, Culture, and Sports of the Republic of Armenia, Zhanna Andreasyan, visited the ruins of the once-iconic Armenfilm film studio. She was accompanied by Deputy Minister Daniel Danielyan and David Banujian, Director of the Armenian National Cinema Foundation (hereinafter “the Foundation”). The visit was portrayed as symbolic, yet it unveiled a pattern of decision-making and potential collusion, warranting renewed scrutiny into the Foundation’s leadership and its entanglements with private entities.
Background: Legacy of Privatization and Its Fallout
Armenfilm, formerly a state-owned film production facility, was privatized in 2005 and returned in 2015. According to a report released by the Prosecutor General’s Office on August 7, 2023, the privatization inflicted approximately USD 10 million in damages to the state and contributed to the decade-long stagnation of Armenian film production. Since its return to state ownership in 2015, the property has been administered by the State Property Management Committee — an agency whose appointed managers have lacked expertise in cinema.
Following the Prosecutor’s report, the Committee sought to deflect blame, while state actors quietly began recontextualizing Armenfilm as a “priority site” for a new governmental initiative: the Academic City.
Academic City: A Questionable Shift in Urban Planning
The Academic City program, introduced by the Government of Armenia, envisions the creation of thematic clusters for higher education institutions, including a dedicated “arts cluster.” Notably, the master planning and architectural concept of the Academic City is being developed by the German firm gmp International GmbH Architects and Engineers, raising additional concerns about the influence of foreign stakeholders in a highly politicized and locally sensitive project.
Initially, Armenfilm was designated as the launch site for the entire initiative. However, its geographic distance—approximately six kilometers—from the proposed core area of Academic City raises serious questions about functional integration and project feasibility.
The public consultation period for the Academic City concept formally closed on August 7, 2023, the same day the Prosecutor General’s Office released its report stating that Armenfilm’s 2005 privatization resulted in USD 10 million in damages to the state. Despite widespread opposition from academia, the cultural sector, and civic groups, the project received seemingly favorable ratings on the government’s e-voting platform. Subsequent investigations suggest these ratings were artificially inflated. Armenia’s e-consultation system lacks basic safeguards, and its results have been repeatedly manipulated to legitimize contentious policies — including those related to higher education reform and public film funding regulations which were signed by Banujian on April 18 of 2025 instead of the Ministry. This was against the law “On Cinematography” (art. 8 part 1 (10)).
Academic City concept e-voting
Film Production Financing e-voting
High Education law e-voting
July 9, 2024: The Closed-Door Meeting and the Presence of Private Interests
A particularly telling episode occurred on July 9, 2024, during a closed-door event dedicated to the Academic City project. The session included a discussion of the future of the Armenfilm territory within the framework of this broader government initiative.
According to available press coverage and photographic documentation from the event, David Banujian—formally acting as the Director of the Cinema Foundation of Armenia, which at the time existed only on paper—was present at the meeting. He was accompanied by People of Ar LLC private film producer Arman Nshanian. The two have previously been linked through their involvement in the controversial Cash Rebate program, raising red flags about recurring private interests operating within public policy spaces and promotion of so-called Netflix production in Armenia.
The nature of their relationship, however, appears to predate any formal collaboration through state structures. Numerous photographs publicly available on Banujian’s personal Instagram account tagged document a longstanding personal association with Nshanian—well before Banujian’s appointment as director of the Foundation. These images, some of which depict the two at industry-related events and in social settings, suggest close ties that may call into question the impartiality of subsequent state decisions involving Nshanian or his production ventures.
What makes their presence at the July 9 meeting even more conspicuous is the absence of Shushanik Mirzakhanyan, then Director of the National Cinema Center of Armenia (NCCA), the country’s official authority in charge of national film policy. While no representative of Armenia’s primary state film body was invited, a private producer with visible personal connections to a soon-to-be-appointed government fund director was granted privileged access to confidential deliberations.
According to Electronic Register, Cinema Foundation was reorganised on July 15 of 2024 and according to ESCS website Banujian was introduced to the staff of Cinema Foundation of Armenia only on July 24, 2024 by Minister Andreasyan and Deputy Minister Danielyan.
Instead of ensuring broad institutional representation and professional deliberation over the future of a key national asset, the event demonstrated preferential treatment for individuals aligned with specific private interests—effectively sidelining public institutions.
Banujian has since positioned himself as the champion of a new vision: reviving Armenfilm through public-private partnership. Yet given the legacy of failed privatization and the opaque manner in which recent decisions have been made, this proposal appears less a reform than a return to extractive practices under a different banner.
The Banujian–Nshanian Nexus: Strategic Access
David Banujian has been involved in shaping the cinematic agenda long before the Foundation became operational. His appearances alongside the Minister, coupled with his premature decision-making authority, indicate that his influence extended beyond formal mandates.
This influence is further magnified by political ties. Banujian’s spouse, Sona Ghazaryan, is a sitting Member of Parliament, raising concerns over potential conflicts of interest and preferential treatment in government processes.
Banujian is now promoting a new vision: Armenfilm’s redevelopment through a public-private partnership (PPP). However, given the studio’s traumatic history with privatization and the opacity surrounding current negotiations, this proposal is seen by many as privatization in disguise.
According to our findings, in July 2024 Banujian unofficially appointed an individual to serve as the Foundation’s Chief Secretary—a position that does not formally exist in the fund’s organizational structure. This individual, who was not officially employed for more than six months, nevertheless had unrestricted access to sensitive personnel records and confidential correspondence, including private information concerning both Foundation staff and external applicants. The unauthorized access raises substantial legal and ethical concerns, particularly with respect to data protection laws and administrative transparency.
This pattern reflects a governance model based on informal networks, blurred accountability, and selective access—one that places individuals with personal or political ties in privileged positions, often at the expense of institutional norms and legal safeguards.
Legal and Institutional Implications
The substitution of public institutions with private or semi-private entities in core cultural decisions undermines the principles of good governance, transparency, and cultural sovereignty. The lack of representation from the NCCA at critical planning stages suggests systemic exclusion of institutional expertise in favor of informal arrangements.
The Foundation’s involvement in programmatic rule-making—specifically, its unilateral issuance of state film funding guidelines—is a direct violation of Armenia’s Law on Cinematography. This alone merits legal review and possible revocation of those procedures.
Furthermore, the use of an unsecured e-governance system to simulate public consensus on controversial policies constitutes a breach of democratic process and may qualify as administrative misconduct under Armenian law.
The reappearance of familiar actors—David Banujian and Arman Nshanian—in state-sponsored initiatives demands public oversight. What appears as reform risks becoming a repetition of past failures, only with more sophisticated instruments and political cover.
The Armenian film industry deserves a future defined by professionalism, transparency, and lawful governance—not a return to the patterns that once crippled it.
In light of the facts presented, we urge the following:
- The Prosecutor General’s Office is encouraged to examine whether administrative misconduct, abuse of access to confidential data, and potential conflicts of interest occurred in the operations of the Foundation and its affiliated actors.
- Civil society, industry professionals, and the press must remain vigilant and demand transparency in cultural policymaking—especially where public assets and private profit intersect.
The future of Armenian cinema is not a private matter. It belongs to the public—and it is the public’s right to know how it is being shaped.
Supporting visual and documentary evidence available.
Press coverage and photos of July 9. 2024
https://www.youtube.com/watch?v=Z5JxqHKfECk
https://www.youtube.com/watch?v=Px02DGv0IS0
https://www.youtube.com/watch?v=lc17p2yJ2M0
Academic City concept e-voting
https://www.e-draft.am/en/projects/6013
High Education law e-voting
https://www.e-draft.am/en/projects/7684
Film Production Financing e-voting
https://www.e-draft.am/en/projects/8325
David Banujian Instagram
https://www.instagram.com/davidbanuchyan/
| Ձեր ուշադրությունն ենք հրավիրում շահերի բախման տեսանկյունից Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի մեկ տարվա գործունեությանը, որտեղ ըստ իս տեղի են ունեցել մի շարք խախտումներ, որոնք պարզաբանման և քննության կարիք ունեն: Փաստերն ինչ խոսք հետազոտման և ստուգման ենթակա են, քանի որ հնարավոր է խորապես տեղեկացված չենք գործի մանրամասներին, սակայն հաշվի առնելով, որ բարձրացված խնդիրները շատ խճճված են, խնդրում ենք չխնայել Ձեր ժամանակը և փորձել պարզաբանել հայկական կինոարդյունաբերության համար աղետալի այս գործընթացները և կանխել ոլորտի համար պատասխանատու այս միակ կառույցի անդունդ ընկնելը: | We would like to draw your attention to the one-year activity of the Armenian National Cinema Foundation from the perspective of conflict of interest, during which, in our opinion, a number of violations occurred that require clarification and investigation. The facts, of course, are subject to research and verification, since we may not be fully informed of all the details, but considering the complexity of the raised issues, we kindly ask you not to spare your time and try to clarify these disastrous processes for the Armenian film industry and prevent the only institution responsible for the field from collapsing. |
| 2021 թվականին Ազգային Ժողովի կողմից ընդունվեց «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքը, որով սահմանվում էր «Ազգային մարմնի» ստեղծում: Օրենքը հստակեցրել է Կառավարության, ոլորտը համակարգող նախարարության և Ազգային մարմնի (Կինոյի հիմնադրամի) լիազորությունները և նախանշում էր կարգերի ընդունման տրամաբանական հերթականությունը, որը խախտվել է: Ավելին, 4 տարի անց օրենքը այդպես էլ լիակատար չի գործում: Օրենքի պահանջով Ազգային մարմինը պետք է լինի հիմնադրամի ձևաչափով, որի խորհուրդը և տնօրենը ընտրվում են մրցութային կարգով: | In 2021, the National Assembly adopted the “Law on Cinematography,” which defined the establishment of a “National Body.” The law clarified the powers of the Government, the coordinating ministry, and the National Body (Cinema Foundation), and outlined a logical order for adopting procedures, which was violated. Moreover, four years later, the law is still not fully implemented. According to the law, the National Body must be in the format of a foundation, whose board and director are selected through a competitive process. |
| Լիազորված պետական մարմինը մշակեց, իսկ Կառավարությունը ընդունեց 07.12.2023, N 2127-Ն, 28.12.2023, N 2315-Ն, 18.01.2024, N 92-Ն, 03.10.2024, N 1567-Ն, 09.10.2024, N 75-Ն, 10.04.2025, N 412-Ն որոշումները և հրամանները: | The authorized state body developed, and the Government adopted, decisions and decrees on 07.12.2023, N 2127-Ն, 28.12.2023, N 2315-Ն, 18.01.2024, N 92-Ն, 03.10.2024, N 1567-Ն, 09.10.2024, N 75-Ն and 10.04.2025, N 412-Ն. |
| 2023 թվականի սեպտեմբերի Ազգային Ժողովում քննարկվում էր «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու հարցը: Այդ ժամանակ Սիսակ Գաբրիելյանը հայտնեց, որ օրենքի ընդունումից հետո արդեն պլանավորված է հուշագրի ստորագրում, որի արդյունքում Netflix-ի համար սերիալ է նկարահանվելու (https://www.youtube.com/watch?v=JNKAXysDjXA): Նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ազգային Ժողովի կողմից ընդունվում է «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-291-Ն օրենքը, որով ներդրվում էր «Ներդրումների մասնակի վերադարձ (cash rebate)» հասկացությունը: Նախաձեռնությունը բացառապես Սիսակ Գաբրիելյանի և Թագուհի Ղազարյանին էր: | In September 2023, the National Assembly discussed amendments to the “Law on Cinematography.” At that time, Sisak Gabrielyan announced that after the law’s adoption, a memorandum would be signed, resulting in the production of a series for Netflix (https://www.youtube.com/watch?v=JNKAXysDjXA). On October 15 of the same year, the National Assembly adopted Law HO-291-N “On Making Amendments and Addenda to the Law on Cinematography,” introducing the concept of “Partial Reimbursement of Investments (cash rebate).” The initiative belonged exclusively to Sisak Gabrielyan and Taguhi Ghazaryan. |
| 2023 թվականին նորություն տարածվեց, որ Հայաստանում NETFLIX-ի համար ֆիլմեր ու սերիալներ կնկարահանվեն (https://www.azatutyun.am/a/32736877.html): Նորության աղբյուրն էր Սիսակ Գաբրիելյանը: Դեռ չի հասցրել նորաստեղծ օրենքի «թանաքը չորանալ» Նախարարության կայքից (https://escs.am/am/news/19744) պարզ է դառնում, որ Նախարարությունը 2023 թվականի դեկտեմբերի 18-ին կնքել է քառակողմ հուշագիր «Փիփլ Օֆ Ար» ՍՊԸ-ի հետ, որում մասնավորապես սահմանվում է՝ «Հայաստանի Հանրապետության պետական մարմինները կաջակցեն Թիլ Շվայգերի «Underdog», «Dead by Dawn», «Collapse»/8մաս ֆիլմերի ներդրումների մասնակի վերադարձ (cash rebate) տրամադրելու գործընթացին՝ «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» ՀՀ օրենքի համապատասխան հոդվածների համաձայն»: Հուշագրի կնքվել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության, ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի, «Հայաստանի ազգային կինոկենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության և «Փիփլ Օֆ Ար» ընկերության միջև: | In 2023, news spread that films and series would be produced in Armenia for Netflix (https://www.azatutyun.am/a/32736877.html). The source of the news was Sisak Gabrielyan. Before the ink of the newly passed law dried, it became clear from the Ministry’s website (https://escs.am/am/news/19744) that on December 18, 2023, the Ministry signed a four-party memorandum with “People of Ar” LLC, which specifically stated: “The state bodies of the Republic of Armenia will support the process of providing partial reimbursement (cash rebate) for the films ‘Underdog,’ ‘Dead by Dawn,’ and ‘Collapse’/8 episodes by Til Schweiger, in accordance with the relevant articles of the Law on Cinematography.” The memorandum was signed between the RA Ministry of Education, Science, Culture and Sports (MoESCS), the NA Standing Committee on Science, Education, Culture, Diaspora, Youth and Sport, the “National Cinema Center of Armenia” SNCO, and “People of Ar” LLC. |
| Այս համաձայնագրով պետությունը չունենալով օրենսդրական որևէ հիմք Հուշագրով պարտավորություն էր ստանձնում՝ «Հուշագրի կողմեր հանդիսացող Հայաստանի Հանրապետության պետական մարմինները կաջակցեն Թիլ Շվայգերի … ֆիլմերի ներդրումների մասնակի վերադարձ (cash rebate) տրամադրելու գործընթացին՝ «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» ՀՀ օրենքի համապատասխան հոդվածների համաձայն»: | By this memorandum, the state, without having any legislative basis, undertook an obligation: ‘The Government bodies of the Rupiblic of Armenia, as parties to this memorandum will support the process of providing a partial cash rebate of the investments of Til Schweiger’s films … in accordance with the relevant articles of the Law “On Cinematography” of the Republic of Armenia’ |
| Այստեղ հարկ է նշել, որ 2023 թվականի ՀՕ-291-Ն փոփոխությամբ այդ ներդրումների մասնակի վերադարձը (cash rebate) տրվում է մրցութային կարգով: | It should be noted that the 2023 amendment (HO-291-N) stipulates that such partial reimbursements (cash rebate) are to be granted through a competitive process. |
| 2024 թվականի հունվարի 29-ին ՀՀ արդարադատության նախարարության Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում (https://www.e-draft.am/projects/6800) հրապարակվում է «Ներդրումների մասնակի վերադարձը տրամադրելու, մերժելու կամ դադարեցնելու կարգն ու պայմանները, ֆիլմարտադրության հետ անմիջականորեն կապված ապրանքների, ծառայությունների և աշխատանքների ցանկը և վերադարձի ենթակա դրամական ծախսերի չափը սահմանելու պայմաններն ու նորմատիվները հաշվարկելու նորմատիվները հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծը, որը անզեն աչքով հակասում է 2023 թվականի ՀՕ-291-Ն օրենքին: | On January 29, 2024, the RA Ministry of Justice’s unified legal acts website (https://www.e-draft.am/projects/6800) published a draft Government decision “On the Procedure and Conditions for Granting, Rejecting, or Terminating Partial Reimbursement of Investments, on the List of Goods, Services, and Works Directly Related to Film Production, and on the Norms for Calculating the Amount of Refundable Monetary Expenditures,” which, even to the naked eye, contradicts the 2023 Law HO-291-N. |
| Տնտեսագիտական ահռելի ուսումնասիրություն պահանջող նախագիծը սուպերհերոսական կարողություններով ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունը հանրությանն է ներկայացնում օրենքի փոփոխության բուն ընդունումից 2,5 ամիս անց ու հուշագրի ստորագրումից մեկ ամիս անց: Սա ևս կազկածի տեղիք է տալիս՝ այդ նախագիծը լիարժեք մշակվել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությա՞ն կողմից տարվա ամենաթեժ՝ ձմեռային ծանրաբերռնվածության ժամանակ: Բացի այդ շատ և շատ հարցեր է առաջացնում, ինչո՞ւ Ներդրումների մասնակի վերադարձի մշակումը ստանձնեց ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունը, երբ «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» օրենքով սահմանվում է, որ «Էկոնոմիկայի նախարարությունը մշակում և իրականացնում է տնտեսության ճյուղերի, այդ թվում` արդյունաբերության մրցունակության բարձրացման, գործարար միջավայրի բարելավման, արտաքին առևտրի խթանման, արտահանման շուկաների հասանելիության ապահովման և արտահանման զարգացման, ներդրումների խթանման, ձեռնարկատիրության խթանման, փոքր ու միջին ձեռնարկությունների զարգացման, զբոսաշրջության, մտավոր սեփականության պահպանության, տարածքային տնտեսական զարգացման, մրցակցային պայմանների բարելավման, որակի ենթակառուցվածքների զարգացման, սպառողների շահերի պաշտպանության համակարգի զարգացման, բուսաբուծության, անասնաբուծության, գյուղատնտեսական մթերքի վերամշակման, անասնաբուժության, բուսասանիտարիայի, պարենային անվտանգության, սննդամթերքի անվտանգության, գիտատեխնիկական ապահովման և խորհրդատվության, գյուղատնտեսության արտադրատեխնիկական սպասարկման, գյուղատնտեսական հողերի մշտադիտարկման, արդյունավետ օգտագործման, մելիորատիվ վիճակի բարելավման ու պահպանման, գյուղատնտեսությանը պետական աջակցության և խաղային գործունեության ոլորտներում Կառավարության քաղաքականությունը:» | The draft, which requires extensive economic research, was introduced to the public by the MoESCS 2.5 months after the actual adoption of the law amendment and a month from the Memorandum. This raises questions as to whether the draft was genuinely developed by the MoESCS during the busiest winter workload. It also raises many other questions: Why did the MoESCS undertake the development of the cash rebate mechanism when the “Law on Government Structure and Activities” defines that the Ministry of Economy is responsible for developing and implementing policies in the following areas: increasing competitiveness in industry, improving the business environment, promoting foreign trade, ensuring access to export markets, promoting investment, entrepreneurship, SMEs, tourism, IP protection, regional economic development, consumer protection, and other economic sectors? |
| Էկոնոմիկայի նախարարությանը կից գործում է «Էնթերփրայզ Արմենիա» գրասենյակը: | The Ministry of Economy operates the “Enterprise Armenia” office. |
| Անցնում է ժամանակ, 2024 թվականի մայիսի 2-ին N 618-Ա որոշումով ՀՀ կառավարությունը վերակազմակերպում է «Հայաստանի ազգային կինոկենտրոն» ՊՈԱԿ-ը Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի և տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար նշանակում Դավիթ Բանուչյանին: Ինչը կրկին առաջացնում է մտահոգություններ կինոգործիչների կողմից, իսկ DataLex համակարգի տվյալներով հետագայում առաջանում է դատական գործ՝ ՊՈԱԿ-ի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Շուշանիկ Միրզախանյան ընդդեմ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության: | Later, on May 2, 2024, by decision N 618-A, the Government reorganized the “National Cinema Center of Armenia” SNCO into the Cinema Foundation of Armenia and appointed Davit Banujyan as acting director. This again raised concerns among filmmakers. According to DataLex, a court case was later filed — Shushanik Mirzakhanyan (former acting director of the SNCO) vs. the MoESCS. |
| Ըստ մասնագիտական ֆեյսբուքյան խմբերում առկա տեղեկատվության՝ 2024 թվականի ընթացքում նախարարությունը հրավիրել էր կինոարդյունաբերության ներկայացուցիչներին, և գրեթե 4 ամիս բուռն քննարկում էր ծավալվել «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքով նախատեսված կինեմատոգրաֆիայի ոլորտին պետական ֆինանսավորում հատկացնելու նպատակով մրցույթների կազմակերպման և անցկացման կանոնակարգը։ Կինոգործիչների ցանկը այդպես էլ հայտնի չէ, սակայն համացանցում մասնագետների կողմից կատարված գրառումների պատառիկներից մոտ երեք անուն պարզ է: | According to information in professional Facebook groups, the Ministry invited representatives of the film industry in 2024, and for about four months there were heated discussions around the regulations for organizing and conducting competitions to allocate state funding under the Cinematography Law. The names of the participants are not fully known, but from online fragments, about three names can be deduced. |
| Զուգահեռ 2024 թվականի հունիսի 30-ին ՀՀ արդարադատության նախարարության Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում (https://www.e-draft.am/projects/7527/about) հրապարակվում է «Կինեմատոգրաֆիայի ազգային մարմնի հոգաբարձուների խորհրդի անդամների (այդ թվում՝ կինեմատոգրաֆիայի ոլորտի մասնագետների) և ազգային մարմնի գործադիր տնօրենի ընտրության կարգն ու գնահատման չափանիշները հաստատելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի հրամանի նախագիծը: Որևէ քննադատության չարժանացած նախագիծը պարունակում է կոռուպցիայի կանխարգելման կետեր և խիստ պահանջներ տնօրենի համար: Օրինակ նախագծում առկա են հետևյալ ձևակերպումները՝ «Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի գործադիր տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարը առաջին երեք տարիների ընթացքում չի կարող մասնակցել Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի գործադիր տնօրենի մրցույթում:» | Meanwhile, on June 30, 2024, the draft order of the Minister of Education, Science, Culture and Sports of the Republic of Armenia ‘On approving the procedure and evaluation criteria for the selection of members of the Board of Trustees of the National Cinematography Body (including specialists from the cinematography sector) and the executive director of the national body’ is published on the unified website for publication of draft legal acts of the RA Ministry of Justice (https://www.e-draft.am/projects/7527/about). The draft, which has not received any criticism, contains anti-corruption provisions and strict requirements for the position of director. For example, the following formulation is present in the draft: ‘The acting executive director of the Cinema Foundation of Armenia may not participate in the competition for the position of executive director of the Cinema Foundation of Armenia during the first three years.’ |
| Հիմնադրամի տնօրենը «տիրապետում է անգլերեն լեզվին և ունի IELTS հավաստագիր (IELTS քննության արդյունքը առնվազն 7 միավորի):» | The director of the Foundation ‘has command of the English language and possesses an IELTS certificate (with an IELTS exam score of at least 7 points).’ |
| «Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում չի կարող առաջադրվել այն անձը, որը միաժամանակ հանդիսանում է Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի գործադիր տնօրենի կամ աշխատակցի մերձավոր ազգակից կամ խնամի (ծնող, ամուսին, զավակ, եղբայր, քույր, ամուսնու ծնող): | No member of the board of trustees may simultaneously be a close relative of the foundation’s executive director or employee (parent, spouse, child, sibling, or in-law). |
| Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում չի կարող առաջադրվել այն անձը, որը միաժամանակ հանդիսանում է գործադիր կամ օրենսդիր մարմնի ներկայացուցչի մերձավոր ազգակցական կամ խնամի (ծնող, ամուսին, զավակ, եղբայր, քույր, ամուսնու ծնող):» | Likewise, no member of the board of trustees may simultaneously be a close relative of a representative of the executive or legislative body (parent, spouse, child, sibling, or in-law). |
| Տնօրենի հայտարարության մեջ առկա էր հետևյալ ձևակերպումները՝ «Հայաստանի Հանրապետության նախագահ և նրա հետ փոխկապակցված անձ չեմ հանդիսանում. | Declarations required: “I am not the President of the Republic of Armenia or an affiliated person… not a member of the Government or Parliament or an affiliated person.” |
| Հայաստանի Հանրապետության կառավարության անդամ և նրա հետ փոխկապակցված անձ չեմ հանդիսանում. | |
| Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ և նրա հետ փոխկապակցված անձ չեմ հանդիսանում. | |
| Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր և նրա հետ փոխկապակցված անձ չեմ հանդիսանում.» | |
| Արդյունքում, 2024 թվականի հոկտեմբերի 9-ին նախարարությունը ընդունում է N 75-Ն հրամանը, որտեղ մեղմացվում են պահանջները: Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը մասնակցնե՞լ է այս փաստաթղթի մշակմանը: | On October 9, 2024, the Ministry adopted decision N 75-N, relaxing these requirements. Was the Corruption Prevention Commission involved in developing this document? |
| Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար ժաննա Անդրեասյանը հոկտեմբերի 29-ի (https://www.youtube.com/watch?v=7u5vH4SnOMU) ԱԺ մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում 2025 թ. պետական բյուջեի նախնական քննարկման ընթացքում անդրադարձել է «Նեթֆլիքսի» կողմից Հայաստանում սերիանելի արտադրությանը և նշել է, որ այդ նույն օրը նախարարական կոմիտեում պետք է քննարկվի ներդրումների մասնակի վերադարձի՝ cash rebate ծրագիրը: Քանի որ նախագիծը չի ընդունվել այդ ընթացքում, ենթադրաբար այն ուղարկվել է լրամշակման: | During the preliminary budget hearings on October 29 (https://www.youtube.com/watch?v=7u5vH4SnOMU), Minister Zhanna Andreasyan addressed the Netflix production in Armenia and said that the cash rebate program would be discussed in the ministerial committee that very day. Since the project was not adopted at the time, it was presumably sent back for revision. |
| 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Դավիթ Բանուչյանը ընտրվում է կազմակերպության տնօրեն: Մրցութային որևէ արձանագրություն հիմնադրամի կայքում չկա, պարզ չէ ովքեր էին մրցույթի մասնակիցները: | On December 5, 2024, Davit Banujyan was elected director. There is no competition protocol on the foundation’s website; it’s unclear who the candidates were. |
| 2025 թվականի հունվարի 17-ին ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության կողմից հաստատվելիք պետական ֆինանսավորում հատկացնելու նպատակով մրցույթների կազմակերպման և անցկացման կանոնակարգի նախագիծը (https://www.e-draft.am/projects/8325) հանրային քննարկման է հանվում ՀՀ արդարադատության նախարարության Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում և քննադատվում է կինոգործիչների կողմից: Պարզ է դառնում, որ այդ նախագիծը իրականում ամիսներ տևած քննարկումների արդյունք չէր, և այն նաև բուռն քննարկման ենթարկվեց Zoom-ում՝ կինոարտադրության մոտ 20 ակտիվ մասնակիցների կողմից, տեղի ունեցավ 4-ժամյա առցանց քննարկում, որին միացան կինոարդյունաբերության մեջ աշխատող մեր հայրենակիցները տարբեր երկրներից: Ըստ հրապարակման այդ ձայնագրությունը կա: Արդյունքում, բոլոր նյութերը, առաջարկներն ու փոփոխությունները ներկայացվել են նախարարություն։ | On January 17, 2025, the MoESCS posted a new regulation for public discussion (https://www.e-draft.am/projects/8325), which received criticism from filmmakers. It became clear that this was not the result of months of discussion. A heated Zoom debate took place with 20 industry professionals from different countries. A 4-hour recording was made. All materials and proposals were submitted to the ministry. |
| Այս գործընթացը ուղեկցվում էր ռեպորտաժներով (https://www.youtube.com/watch?v=l9LZieIa2pk), որից հատկանշական է 2025 թվականի մարտի 10-ի Հանրային հեռուստաընկերության ռեպորտաժը (https://www.facebook.com/lurer1tv/videos/1318628082728600), որում Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի տնօրեն Դավիթ Բանուչյանը ասում է «Ես ծանոթացել եմ կարծիքների մոտ 90 տոկոսի հետ, անկեղծ ասեմ, մեծամասամբ համաձայն եմ կարծիքների հետ և քննարկում ենք: Կարծում եմ շուտով կունենանք վերջնական փաստաթուղթ: Իսկզբանե դրված էր այդ գաղափարը, որ մասնագիտական հանրության հետ միասին պետք է գրվի կանոնակարգը: Բավական երկար է տևել, մոտ 3,5 ամիս տևեց քննարկումները: Քննարկումների մասնակից եմ եղել նաև ես… ու էս կարծիքների հավաքագրման արդյունքում ստեղծվել է մի փաստաթութղթ, որը նախնական փաստաթուղթ է»: Ռեպորտաժից նաև պարզ է դառնում, որ աշխատանքային խումբը ստեղծվել էր դեռ հունիսին: Ռեպորտաժում մեջբերում են տնօրենի խոսքերը, որ որոշումը կայացնելու է նախարարությունը՝ Կինոյի հիմնադրամի հետ համատեղ: | This process was accompanied by reports (https://www.youtube.com/watch?v=l9LZieIa2pk), the most notable of which is the March 10, 2025 report by Public Television (https://www.facebook.com/lurer1tv/videos/1318628082728600), in which the director of the Cinema Foundation of Armenia, Davit Banujyan, says: ‘I have reviewed about 90 percent of the opinions, and to be honest, I mostly agree with them, and we are discussing them. I think we will have a final document soon. From the beginning, the idea was that the regulations should be written together with the professional community. It took quite a long time, the discussions lasted about 3.5 months. I also participated in the discussions… and as a result of gathering these opinions, a document has been created, which is a preliminary draft.’ The report also reveals that the working group had been created as early as June. The report quotes the director’s words that the decision will be made by the Ministry, jointly with the Cinema Foundation. |
| Դեռևս չունենալով ընդունված կարգ Հայաստանի կինոյի հիմնադրամը միջազգային հարթակներում գովազդում էր Հայաստանում «գործող» cash rebate համակարգը: | Meanwhile, without an adopted procedure, the Cinema Foundation advertised the “existing” cash rebate system internationally. |
| 2025 թվականի ապրիլի 10-ին (https://e-gov.am/sessions/archive/2025/04/10/) ՀՀ կառավարությունը մեծ շուքով հայտարարում է Ներդրումների մասնակի վերադարձի (cash rebate) որոշման ընդունման մասին: Հայտնի է դառնում, որ օրենքով սահմանված 10-40 տոկոս դիապոզոնը փոխվում է 25-35 տոկոս դիապոզոնի առանց օրենքի փոփոխության: Կառավարության կայքում տեղադրված նախագծի 34 էջանոց ափոփաթերթից պարզ է դառնում, որ ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը բազմաթիվ մտահոգություններ է հայտնել նախագծի վերաբերյալ: Ֆինանսների նախարարության բոլոր մեկնաբանությունները անտեսվել են, իսկ ընդունված կարգը լիովին հակասում է օրենքի պահանջներին: | On April 10, 2025 (https://e-gov.am/sessions/archive/2025/04/10/), the Government of the Republic of Armenia ceremoniously announces the adoption of the decision on Partial Reimbursement of Investments (cash rebate). It becomes known that the legally defined range of 10–40 percent has been changed to a range of 25–35 percent without amending the law. From the 34-page summary document posted on the Government’s website, it becomes clear that the Ministry of Finance of the Republic of Armenia expressed numerous concerns regarding the draft. All comments from the Ministry of Finance were ignored, and the adopted procedure is in complete contradiction with the requirements of the law. |
| 2025 թվականի ապրիլի 18-ին Հայաստանի կինոյի հիմնադրամը հավակներլով գործադիրի լիազորություններին ինքնուրույն ընդունում է հրամանով այդ փաստաթուղթը (https://www.cfarmenia.am/hy/mrcuytner/kanonakarg)՝ կոպտորեն խախտելով «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքը և նորմատիվ իրավական ակտերի հիերարխիան: Բացի այդ պարզվում է, որ այդ հրամանը վերոնշյալ քննարկման հետ որևէ կապ չունեցող փաստաթուղթ է, իսկ Zoom հանդիպումից հետո նախարարություն ուղղված առաջարկները անտեսվել են: Կից տրամադրում եմ նախարարության պատասխանը, որը հասանելի է մասնագիտական խմբում: | On April 18, 2025, the Armenian Cinema Foundation, aspiring to executive authority, independently adopts this document by order (https://www.cfarmenia.am/hy/mrcuytner/kanonakarg), grossly violating the Law on Cinematography and the hierarchy of normative legal acts. Moreover, it turns out that this order is a document unrelated to the above-mentioned discussion, and the proposals submitted to the ministry after the Zoom meeting were ignored. I am attaching the ministry’s response, which is available in a professional group. |
| «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքով Կառավարությունը պետք է հաստատեր պետական բյուջեի միջոցների հաշվին կինեմատոգրաֆիայի ոլորտին ֆինանսավորում տրամադրելու կարգը և ֆիլմի առանձին կատեգորիաների պետական ֆինանսավորման մասնաբաժինները և սահմանաչափերը, Նախարարությունը հաստատում է կինեմատոգրաֆիայի ոլորտին պետական ֆինանսավորում հատկացնելու նպատակով մրցույթների կազմակերպման և անցկացման կանոնակարգը, իսկ Ազգային մարմին հանդիսացող հիմնադրամը ապահովում է պետական ֆինանսավորման նպատակով անցկացվող մրցույթների կազմակերպումը և անցկացումը: | According to the Law on Cinematography, the Government must approve the procedure for providing funding to the cinematography sector from the state budget, as well as the shares and limits of state funding for specific categories of films; the Ministry approves the regulations for organizing and conducting competitions for the purpose of allocating state funding to the cinematography sector; and the Foundation, serving as the National Body, ensures the organization and implementation of competitions held for the purpose of state funding. |
| Բացի այդ պետության կողմից տրամադրվող ֆինանսավորումը իրականացվում է դրամաշնորհային ձևաչափով, որը կարգավորվում է ՀՀ կառավարության 2003 թվականի N 1937-Ն: Հիմնադրամի կողմից 2025 թվականին ընդունված N 57-Լ հրամանը դրան հակասում է: Կազմակերպության կանոնակարգում չկա որևէ խոսք, որ ֆինանսավորումը հատկացվում է դրամաշնորհի ձևաչափով, դա պարզ է դառնում նախարարության և հիմնադրամի միջև կնքված պայմանագրերից: Այսինքն իսկզբանե մրցույթի անցկացման կարգում առկա է բաց: Քանի որ ընդունված կանոնակարգը նախատեսված չէ օրենքով՝ այն փոխում է ՀՀ կառավարության N 1937-Ն տրամաբանությունը, ինչը իրավական լեգիտիմության հարց է առաջացնում: Կանոնակարգը ընդունվել է ոչ պատկան մարմնի կողմից (խախտվել է Կինոյի օրենքի 8-րդ հոդվածի պահանջը): Ի՞նչ հիմքով: Ի՞նչ խնդիր է հետապնդում: | In addition, the funding provided by the state is implemented in the form of grants, which is regulated by RA Government Decision N 1937-N of 2003. Order N 57-L adopted by the Foundation in 2025 contradicts this. There is no mention in the organization’s regulations that the funding is allocated in the form of grants — this becomes clear from the contracts signed between the Ministry and the Foundation. In other words, there is a gap in the procedure for conducting the competition from the very beginning. Since the adopted regulation is not prescribed by law, it alters the logic of RA Government Decision N 1937-N, which raises the issue of legal legitimacy. The regulation was adopted by a non-authorized body (violating the requirement of Article 8 of the Law on Cinema). On what basis? What purpose does it serve? |
| Հարկ է նշել, քանի որ Հայաստանի կինոյի հիմնադրամի տնօրենի հրամանը հակասում է «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքի պահանջին, այն է, որ մրցութային կարգը պետք է սահմանի ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությունը վտանգում է կինոարտադրության մրցույթը, քանի որ այն համարվում է անօրինական և պետությունը իրավունք չունի գումար հատկացնել: Նման հրամանը հնարավոր կլիներ եթե սահմանվեր ՀՀ կառավարության որոշում, որը կհրահանգեր միջանկյալ միջոց կիրառել: Այժմ «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքը անցումային դրույթում շեշտում է, որ գործում է նախկին կարգը, այսինքն 2024 թվականին սահմանված կարգը, որը չեղարկվեց անօրինական N 57-Լ հրամանով: | It should be noted that since the order of the director of the Cinema Foundation of Armenia contradicts the requirement of the Law on Cinematography — namely, that the competition procedure must be defined by the RA Ministry of Education, Science, Culture and Sports — it puts the film production competition at risk, as it is considered illegal and the state has no right to allocate funds. Such an order would only be possible if it were defined by a Government decision that instructed the application of an interim measure. Currently, the transitional provision of the Law on Cinematography emphasizes that the previous procedure remains in effect — that is, the procedure established in 2024, which was repealed by the illegal Order N 57-L. |
| Այս մասում հարկ է վերադառնալ Ազգային Ժողովի կողմից «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքի փոփոխմանը և հարցական դնել այն հանգամանքի վրա ինչո՞ւ փոփոխվեց կինոգործիչների կողմից քննադատված օրենքի միայն ամենաաննշան մասը, որը իրանում կարող էր առհասարակ օրենքում չընդգրկվել և լինել պարզապես պետական աջակցության ձև, ով էր այդ ոլորտի ազդեցիկ մարդը, որ կարողացավ համոզի Ազգային Ժողովին փոխել օրենքը: Դժվար լրագրողներ Գաբրիելյանը և Ղազարյանը կարողանային ինքնուրույն հասնել այդ կատարսիսին: Այս մեկ տարվա ընթացքում Հիմնադրամի տարակուսելի գործողություններից հարցականի տակ էր թե ո՞վ է այդ տնօրենը, ում ոլորտում ոչ ոգ չի ճանապել: | In this section, it is necessary to return to the amendment of the “On Cinematography” law by the National Assembly and to question why only the most insignificant part of the law, which was criticized by film professionals and could have been excluded from the law altogether and exist simply as a form of state support, was changed. Who was the influential person in that field who managed to convince the National Assembly to change the law? It is unlikely that the persistent journalists Gabrielyan and Ghazaryan could have independently reached this catharsis. During this one year, due to the Foundation’s questionable actions, the question arose of who this director is, in whose field no one has dared to intervene. |
| Համացանցային խորը ուսումնասիրություն կատարելուց պարզ է դառնում, որ Դավիթ Բանուչյանը հանդիսանում է «Փիփլ Օֆ Ար» ՍՊԸ-ի համապրոդյուսեր (Co-producer) և Tax Rebate Supervisor (https://peopleofarproductions.com/about): Ընկերության կայքից պարզ է դառնում, որ «Դավիթը հետաքրքրված է կինոգործիչներին աջակցելու և կինոարտադրության մեջ ստեղծագործականություն զարգացնելու հարցում: Նա վճռորոշ դեր է խաղացել Կինեմատոգրաֆիայի մասին օրենքների և դրամական զեղչային (cash rebate) ծրագրերի մշակման գործում…» / «David is passionate about supporting filmmakers and fostering creativity in the industry. He played a crucial role in creating film laws and cash rebate programs, shaping the industry in Armenia.»: | Deep online investigation reveals that Davit Banujyan is the co-producer and Tax Rebate Supervisor of “People Of AR” LLC (https://peopleofarproductions.com/about). According to the company’s website, “David is passionate about supporting filmmakers and fostering creativity in the industry. He played a crucial role in creating film laws and cash rebate programs, shaping the industry in Armenia.” |
| 2025 թվականի հունվարի 28-ին Armenian Weekly պարբերականը հրապարակում է «People of Ar is revolutionizing Armenian cinema» / «People of Ar հեղաշրջում է հայկական կինոն» անվանումով հոդվածը, որտեղ մասնավորապես նշվում է «Nshanian has been instrumental in fostering grassroots movements within Armenian cinema. He was a driving force behind the tax rebate law, which provides up to a 40% tax credit for all film productions in Armenia. His dedication to using cinema as a platform for amplifying Armenian voices is truly inspiring. “Investing in Armenian film is one of the quickest and most formidable ways to engage audiences, amplify, uplift and tell the world the truth about history,” Nshanian explained.» | On January 28, 2025, the Armenian Weekly published an article titled “People of Ar is revolutionizing Armenian cinema”, which specifically states: “Nshanian (CEO of People of Ar LLC) has been instrumental in fostering grassroots movements within Armenian cinema. He was a driving force behind the tax rebate law, which provides up to a 40% tax credit for all film productions in Armenia. His dedication to using cinema as a platform for amplifying Armenian voices is truly inspiring. ‘Investing in Armenian film is one of the quickest and most formidable ways to engage audiences, amplify, uplift and tell the world the truth about history,’ Nshanian explained.” |
| «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքի 12-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն պետական հիմնադրամի տնօրենը «չի կարող զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ, զբաղեցնել այլ պաշտոն կամ կատարել վճարովի այլ աշխատանք, բացի գիտական, մանկավարժական ու ստեղծագործական աշխատանքից, և նույն անձը չի կարող ավելի քան երկու անգամ անընդմեջ ընտրվել տնօրենի պաշտոնում։» | According to Article 12, Part 4 of the “On Cinematography” law, the director of the state foundation “cannot engage in entrepreneurial activity, hold another position, or perform other paid work, except for scientific, pedagogical, and creative work, and the same person cannot be elected as director for more than two consecutive terms.” |
| Այո, թեև 2002 թ. «Հիմնադրամների մասին» օրենքի 27-րդ հոդվածի 4-րդ մասի «Կառավարիչն այլ կազմակերպություններում կարող է վճարովի պաշտոններ զբաղեցնել միայն հոգաբարձուների խորհրդի համաձայնությամբ:» «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» օրենքի 40-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն կիրառվում են «ավելի ուշ ուժի մեջ մտած նորմատիվ իրավական ակտի նորմերը»: «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» օրենքը ուժի մեջ էր մտել 2021 թվականին: | Yes, although according to Article 27, Part 4 of the 2002 “On Foundations” law, “The manager may hold paid positions in other organizations only with the consent of the board of trustees.” According to Article 40, Part 1, Clause 3 of the “On Normative Legal Acts” law, “the provisions of the normative legal act that entered into force later shall apply.” The “On Cinematography” law came into force in 2021. |
| Դրանից զատ «Կինեմատովրաֆիայի մասին» օրենքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն Ազգային մարմինը (Հայաստանի կինոյի հիմնադրամը) ապահովում է շահերի բախման կառավարելիությունը: | In addition, according to Article 9, Part 1, Clause 1 of the “On Cinematography” law, the national body (Cinema Foundation of Armenia) ensures the management of conflicts of interest. |
| Ոլորտային չարաշահումների և շահերի բախման մեխանիզմը արդեն պարունակող մարմինը հանդիսանում է վարձութային վկայական տրամադրող մարմին, առանց այդ վկայականի որևէ հանրային ցուցադրում արվելվում է, իսկ խախտման համար նախատեսված է տուգանք: Միևնույն ժամանակ հիմնադրամը հանդիսանում է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի ֆիլմերի իրավատեր: Այսինքն կառույցը, որը հաստատում է ֆիլմի վարձյթ մտնելը/չմտնելը ունի ինքն իրեն վկայական տալու հնարավորություն: | The body that already contains the mechanisms for addressing sectoral abuses and conflicts of interest is the licensing authority, without whose license no public screening is allowed, and violations are subject to fines. At the same time, the foundation is the rights holder of films produced by the “Hayfilm” studio. In other words, the institution that approves whether a film receives a screening license or not has the ability to grant itself that license. |
| Այս իրավիճակում գլխավոր խնդիրը շահերի հնարավոր բախումն է։ Դավիթ Բանուչյանը ղեկավարում է պետական հիմնադրամ, որը պատասխանատու է Հայաստանում կինեմատոգրաֆին աջակցելու, այդ թվում՝ պետական միջոցների բաշխման և հարկային արտոնությունների և այլ հարցերի համար: Միևնույն ժամանակ, համաձայն e-register.am կայքում տեղ գտած տվյալների Դավիթ Բանուչյանը ունի դադարեցված Ա/Ձ (ՀՎՀՀ՝ 84295161) և հնարավոր է աշխատում է մասնավոր ընկերությունում, որը կարող է օգտվել արտոնություններից և պետական աջակցությունից: «Փիփլ Օֆ Ար» ՍՊ ընկերությունը ակտիվորեն դիմում էր «Հայաստանի ազգային կինոկենտրոն» ՊՈԱԿ ֆիլմերի ֆինանսավորման համար և ստանում պետական ֆինանսավորում: | The main issue in this situation is a potential conflict of interest. Davit Banujyan leads a state foundation responsible for supporting cinematography in Armenia, including the allocation of state funds, tax incentives, and other related matters. At the same time, according to information on the e-register.am website, Davit Banujyan has a dissolved sole proprietorship (tax ID 84295161) and may be working in a private company that could benefit from tax exemptions and state support. The company “People Of Ar” LLC actively applied for and received state funding from the “National Cinema Center of Armenia” SNCO for film financing. |
| Կոռուպցիոն ռիսկն այն է, որ երկու այդպիսի կարևոր դիրք զբաղեցնելով՝ նա կարող է որոշումներ կայացնել ի շահ մասնավոր ընկերության կամ ազդել կառավարության ծրագրերի վրա (ինչպես առանց հիմնավորման ընդունվեց 25-35 տոկոս, երբ օրենքով սահմանված է 10-40), որպեսզի դրանք օգուտ տան այն ընկերությանը, որտեղ նա ենթադրաբար ոչ պաշտոնապես աշխատում է: Եթե Դավիթ Բանուչյանը շարունակում է բացահայտ կամ թաքուն աշխատել «Փիփլ Օֆ Ար» ՍՊԸ-ում և միաժամանակ կառավարել կինոյի հիմնադրամը, դա կարող է խախտել նման իրավիճակները կարգավորող օրենքները, ինչը հիմք է կոռուպցիայի մեղադրանքների համար: Armenian Film Society էջի հրապարարակման Դավիթ Բանուչյանը ներկա էր 2023 թվականի դեկտեմբերի 18-ին քառակողմ հուշագրի ստորագրման արարողությանը «Փիփլ Օֆ Ար» ընկերության կողմից: Նույնիսկ եթե Դավիթ Բանուչյանը չի հանդիսանում գրանցված աշխատող նա խստորեն փոխկապակցված է ի շահ այդ կազմակերպությանը ընդունված որոշումների հետ: | The corruption risk lies in the fact that by holding two such important positions, he could make decisions favoring the private company or influence government programs (such as the unjustified adoption of 25-35 percent, while the law sets it at 10-40 percent) to benefit the company where he is allegedly unofficially employed. If Davit Banujyan continues to work openly or secretly at “People Of Ar” LLC while simultaneously managing the film foundation, this could violate laws regulating such situations, which forms a basis for corruption allegations. According to a post on the Armenian Film Society page, Davit Banujyan was present at the signing ceremony of a quadripartite memorandum on December 18, 2023, on behalf of “People Of Ar” company. Even if Davit Banuchyan is not officially registered as an employee, he is closely connected to decisions made in favor of that organization. |
| Կոռուպցիայի կանխարգելման կենտրոնի ռեգիստրից պարզ է դառնում, որ Դավիթ Բանուչյանը աշխատում էր Հանրային հեռուստանըկըերությունում, իսկ Ասեկոսե կայքից (asekose.am – Որտեղ են աշխատանքի տեղավորվել ՔՊ-ականների կանայք և ամուսինները՝ հեղափոխությունից հետո) հայտնի է դառնում, որ նա զբաղեցնում էր ֆիլմարտադրության պատասխանատուի պաշտոնը։ Այս դրվագը կարևոր է նրանով, որ ներդրումների մասնակի վերադարձի (cash rebate) հայտը սահմանում էր հիմնադրամը, թեև ոչ օրենքը, ոչ կարգը չի նախատեսում կինեմատոգրաֆիայի նպատակային գումարների ծախսը հեռուստատեսության վրա ներդրումների մասնակի վերադարձի հայտը պարունակում է «հեռուստատեսային ֆիլմ», «հեռուստատեսային սերիալ» և «երաժշտական տեսաֆիլմ» հասկացությունները, որոնք որևէ առնչություն չունեն «Կինեմատոգրաֆիայի մասին» ՀՀ օրենքի հետ: | “According to the registry of the Corruption Prevention Commission, it becomes clear that Davit Banujyan worked at Public Television, and according to the Asekose website (asekose.am – Որտեղ են աշխատանքի տեղավորվել ՔՊ-ականների կանայք և ամուսինները՝ հեղափոխությունից հետո), it is revealed that he held the position of head of film production. This episode is important because the application for partial reimbursement of investments (cash rebate) was defined by the Foundation, although neither the law nor the procedure provides for the spending of targeted cinematography funds on television. The cash rebate application includes the terms ‘television film,’ ‘television series,’ and ‘music video,’ which have no relation to the Law of the Republic of Armenia on Cinematography. |
| Դրան զուգահեռ հարկ է նշել, որ հայտը չի սահմանվել որպես լոկալ նորմատիվ իրավական ակտ, այլ պարզապես գոյություն ունի որպես գուգլ ձև (ՀԱՅՏ ՖԻԼՄԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍՆԱԿԻ ՎԵՐԱԴԱՐՁ ՍՏԱՆԱԼՈՒ), որը կարող է փոփոխվել ըստ տրամադրության: | At the same time, it should be noted that the application was not defined as a local normative legal act but simply exists as a Google form (ՀԱՅՏ ՖԻԼՄԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍՆԱԿԻ ՎԵՐԱԴԱՐՁ ՍՏԱՆԱԼՈՒ), which can be modified at will. |
| Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Հարցազրույց Աննա Դանիելյանի հետ» ծրագրում (https://youtu.be/zbTKo8jXpjM?si=8gjE7BjcmO3IE2Ec) Դանիելյանի հարցին կա արդյոք վերադարձի (cash rebate) որևէ գումարային շեմ (առավելագույն կամ նվազագույն) Բանուչյանը պատասխանում է որ նման շեմ բացակայում է և դա հատուկ է արվել: Թեև հենց այս պատճառով է ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը դեմ եղել նախագծին, քանի որ վերադարձը կարող է լինել այնքան մեծ, որ պետությունը չի կարողանա կատարել իր պարտավորությունը: | In the program ‘Interview with Anna Danielyan’ on Armenia’s Public Television (https://youtu.be/zbTKo8jXpjM?si=8gjE7BjcmO3IE2Ec), in response to Danielyan’s question about whether there is any monetary threshold (maximum or minimum) for the reimbursement (cash rebate), Banujyan replies that such a threshold is absent and that this was done intentionally. However, it is precisely for this reason that the Ministry of Finance of the Republic of Armenia opposed the project, since the reimbursement amount could be so large that the state would be unable to fulfill its obligation |
| Բացի այդ Դավիթ Բանուչյանը Ազգային Ժողովի պատգամավոր Սոնա Ղազարյանի ամուսինն է: Ազգային Ժողովը, որպես օրենսդիր մարմին ունի առավելություն և ազդեցություն «Կինեմատոգրաֆիայ մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու համար, ինչը և տեղի էր ունենում: | Additionally, Davit Banujyan is the husband of National Assembly member Sona Ghazaryan. The National Assembly, as a legislative body, has the authority and influence to make amendments to the “On Cinematography” law, which has indeed taken place. |
| Վերջերս կինոգործիչների կողմից հրապարակված բաց նամակը (https://www.facebook.com/share/p/16VVUjtEwa/) վկայում է «խուլ» և ոչ թափանցիկ ու կոռուպցիայի կասկածի տեղիք տվող իրավիկաի մասին: | The recent open letter published by filmmakers (https://www.facebook.com/share/p/16VVUjtEwa/) testifies to a “deaf,” non-transparent, and corruption-suspect legal framework. |
| Միևնույն ժամանակ կառավարության տաբեր օղակներից հնչում է «Նեթֆլիքսի» հետ համաձայնագիրը, որը որևիցե տեղում չկա: Այդ մասին առաջինը հայտարարել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր Սիսակ Գաբրիելյանը 2023 թվականին, | At the same time, voices from various government circles mention an agreement with Netflix, which is nowhere to be found locally. This was first announced by National Assembly member Sisak Gabrielyan in 2023. |
| այնուհետև կրկնել է Դանիել Դանիելյանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ին հրապարակված Կառավարական հաղորդման մեջ https://www.facebook.com/armgovernment/videos/418661933950335/ | This was later reiterated by Daniel Danielyan in a Government broadcast published on February 19, 2024 (https://www.facebook.com/armgovernment/videos/418661933950335/). |
| և բազմիցս կրկնվել է նախարար Ժաննա Անդրեասյանի կողմից | And it has been repeatedly echoed by Minister Zhanna Andreasyan. |
| https://www.youtube.com/watch?v=7u5vH4SnOMU | https://www.youtube.com/watch?v=7u5vH4SnOMU |
| https://www.youtube.com/watch?v=dsoXjB8KgSc | https://www.youtube.com/watch?v=dsoXjB8KgSc |
| Այս նորությունը տիրաժավորվել է բազմաթիվ լեզուներով և երկրներում, սակայն Netflix ընկերության կողմից այդ կապակցությամբ որևէ հայտարարություն չի եղել: Հատկանշական է, որ յուրաքանչյուր ռեպորտաժում մասնակցում է «Փիփլ Օֆ Ար» ՍՊԸ-ի ներկայացուցիչը: | This news has been circulated in many languages and countries; however, there has been no statement from Netflix regarding this matter. Notably, a representative of “People Of Ar” LLC participates in every report. |
| https://www.youtube.com/watch?v=s02BIQBkasI | https://www.youtube.com/watch?v=s02BIQBkasI |
| Այսպիսով, այս ամենի հետևում պետության համար առկա է ահռելի ֆինանսական ռիսկեր, որոնք կարող են պոտենցիալ վնասել պետությանը, թեև արդեն վնասում են կինոարտադրության ոլորտին: Այս երկու տարվա ընթացքում տպավորություն է ստեղծվում, որ պետական մարմինների/անձերի կողմից կատարված յուրաքանչյուր գործողություն միտված էր կոնկրետ մասնավոր ընկերության շահերի պաշտպանությանը, իսկ տնօրենը հանդիսանում է պետական անհասկանալի և կասկածելի ոլորտային որոշումների ընդունման գորշ կարդինալ: Հայաստանի կինոյի հիմնադրամը դարձել է էլ ավելի ոչ թափանցիկ կառույց: Խորհրդի ձևավորումից ի վեր հիմնադրամը որևէ արձանագրություն չի հրապարակել, ոչ ոգ տեղյակ չէ ինչ է կատարվում այնտեղ: Մենք, կինոգործիչներս հուսահատության մեջ ենք: Այս ոլորտը միապետություն չէ, այն արդեն անցել է բազմաթիվ տառապանքների միջով, ի շնորհիվ դատախազության երևացել է «Հայֆիլմի» վերաբերյալ չարաշահումները (https://www.youtube.com/watch?v=Yfj4TxeHhAE) և այժմ հազիվ կայացման ընթացքում է, ուստի խնդրում ենք ուսումնասիրել կուլիսներում կատարվող այս աղետը և չեզոքացնել այն անձանց ովքեր պատասխանատու են պետական գիտակցված չարաշահումների համար: | Thus, behind all this lies a tremendous financial risk for the state, which could potentially harm the country, although it is already damaging the film production sector. Over these two years, the impression has been created that every action taken by state bodies/persons was aimed at protecting the interests of a specific private company, with the director acting as a shadowy gray cardinal behind opaque and suspicious sectoral decisions. The Armenian Film Foundation has become an even less transparent institution. Since the formation of the council, the foundation has not published any reports, and no one knows what is happening there. We, the filmmakers, are in despair. This sector is not a monarchy; it has already gone through many hardships. Thanks to the Prosecutor’s Office, abuses related to “Hayfilm” have come to light (https://www.youtube.com/watch?v=Yfj4TxeHhAE), and now the sector is barely stabilizing. Therefore, we urge an investigation into this backstage disaster and to neutralize those responsible for deliberate state abuses. |
Published by Armenian Film Industry Insiders.
