Σύντομη εκδοχή – Σας συστήνουμε να διαβάσετε την πλήρη και πιο λεπτομερή έκδοση αυτού του άρθρου, η οποία είναι διαθέσιμη εδώ. A short English version is available here (1200 words) A long English version is available here (4200 words)
Καινούργιο σκάνδαλο σύγκρουσης συμφερόντων και οικονομικών ατασθαλιών αποκαλύπτεται μετά από έρευνα —
Ο Βασίλης Κεκάτος και άλλοι τρεις, οι οποίοι είχαν αναλάβει τον ρόλο αναγνωστών και αξιολογητών προτάσεων, ήταν ταυτόχρονα και αποδέκτες οικονομικών επιχορηγήσεων στην ίδια πρόσκληση υποβολής προτάσεων, ενώ παράλληλα προέκυψαν και άλλα σκάνδαλα.
Του Χέκτορ Αλεχάντρο Μοράλες, συνεργάτη του Film Industry Watch και γνώστη της ελληνικής κινηματογραφικής βιομηχανίας.
Μια μεγαλύτερη, πλήρης και πολύ πιο λεπτομερής έκδοση αυτού του άρθρου είναι διαθέσιμη εδώ.
Τον Οκτώβριο του 2021, ο διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης Κώστας Φέρρης, βραβευμένος με Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου για το “Ρεμπέτικο” και πρώην Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου (ΕΚΚ), κατέθεσε στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Ο Φέρρης, μια σημαντική προσωπικότητα του ελληνικού και διεθνούς κινηματογράφου, ανέβηκε στο βήμα για να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας για τα συνεχιζόμενα ζητήματα διαφθοράς εντός του ΕΚΚ. Υπηρέτησε υπό τον Πάνο Λουκάκο, τον τέως πρόεδρο του ΕΚΚ, και μαζί αντιστάθηκαν στις πιέσεις του υφυπουργού Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη, ο οποίος φέρεται να είχε σχέσεις με τον συγγραφέα/σκηνοθέτη Απόστολο Δοξιάδη. Ο Δοξιάδης, προερχόμενος από εύπορη οικογένεια, ασκούσε σημαντική επιρροή στις δραστηριότητες του ΕΚΚ, συχνά παρασκηνιακά, χρησιμοποιώντας τις διασυνδέσεις του με τον δεξιό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ένα βασικό πρόσωπο που απουσίαζε από τη δίκη ήταν ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Μάρκος Χολέβας. Παρά το γεγονός ότι το ΕΚΚ διαθέτει νομική υπηρεσία, ο Χολέβας ξόδεψε πάνω από 16.000 ευρώ δημόσιου χρήματος σε εξωτερικό νομικό γραφείο για την υπεράσπισή του. Δικηγόροι από διάφορους συλλόγους και εταιρείες παραγωγών, όπως το ΣΑΠΟΕ, η ΕΣΠΕΚ και η Tanweer Productions, παρακολούθησαν τη δίκη, καθώς είχαν άμεσο συμφέρον για την έκβαση της. Επί χρόνια, οι εκτελεστές παραγωγοί αποκόμιζαν σημαντικά κέρδη από κρατικές επιχορηγήσεις πριν καν παραχθούν οι ταινίες, εκμεταλλευόμενοι νομικά κενά ώστε να μειώσουν, ή και να εκμηδενίσουν, τις αμοιβές προς τους σκηνοθέτες και σεναριογράφους.
Η κατάθεση του Φέρρη έριξε φως στις αδιαφανείς πρακτικές του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, το οποίο λειτουργεί υπό το ελληνικό δίκαιο ως οργανισμός επιχορηγούμενος από δημόσια κονδύλια (με την μορφή του ΝΠΙΔ). Σύμφωνα με τον Φέρρη, το ΕΚΚ δεχόταν, και δέχεται, διαρκώς κριτική για ακατάλληλες επιλογές προσωπικού και μη διαφανείς διαδικασίες στην κατανομή των χρηματοδοτήσεων ταινιών. Παρά τους δημόσιους ισχυρισμούς ότι οι διαδικασίες του συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Φέρρης το αμφισβήτησε, αναφέροντας ότι οι πρακτικές του ΕΚΚ αποκλίνουν σημαντικά από εκείνες άλλων ευρωπαϊκών κινηματογραφικών οργανισμών.
Σε ασφαλιστικά μέτρα που κατατέθηκαν τον Μάιο του 2021, ανεξάρτητοι παραγωγοί και σκηνοθέτες απαίτησαν από το ΕΚΚ να δημοσιοποιήσει τα ονόματα των αξιολογητών του, κατηγορώντας τους ότι χρησιμοποιούσαν τις θέσεις τους για να χρηματοδοτούν τα δικά τους έργα. Η καταγγελία ανέφερε συγκεκριμένα έργα, όπως την ταινία κινουμένων σχεδίων Κολοκοτρώνης, ο Γέρος του Μοριά, την ταινία ντοκιμαντέρ με θέμα το Ολοκαύτωμα Μην Με Ξεχάσετε και τη μικρού μήκους ταινία μυθοπλασίας Η Βάρκα. Παρά το υψηλό επίπεδο των προτάσεων, έλαβαν χαμηλές βαθμολογίες, ενώ οι αξιολογητές χορηγούσαν στον εαυτό τους επιχορηγήσεις που κυμαίνονταν από 2.500 έως 200.000 ευρώ.
Με απόφαση της η Εισαγγελία Αθηνών διέταξε τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΕΚΚ, Παντελή Μητρόπουλο, να παραδώσει στους αιτούντες όλα τα ονόματα των αξιολογητών και τις βαθμολογίες. Τα έγγραφα αποκάλυψαν ότι τέσσερις αξιολογητές είχαν μυστικά χορηγήσει στον εαυτό τους σχεδόν μισό εκατομμύριο ευρώ από κρατική χρηματοδότηση. Τα δημοσιεύματα στον τύπο προκάλεσαν ακόμη μεγαλύτερη αγανάκτηση.
Μεταξύ των έργων που έλαβαν αμφιλεγόμενη προέγκριση ήταν:
- Ένα Πολύ Κοριτσίστικο Όνομα Πάττυ του Γιώργου Γεωργόπουλου (200.000 ευρώ)
- Το Καλοκαίρι της Κάρμεν του Ζαχαρία Μαυροειδή (190.000 ευρώ)
- Οι Άγριες Μέρες του Βασίλη Κεκάτου (2.500 ευρώ)
- Ο Τελευταίος Ταξιτζής του Στέργιου Πάσχου (130.000 ευρώ)
Τον Ιούνιο του 2021, ο Φέρρης αποκάλυψε περαιτέρω κακοδιαχείριση στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου σε συνεντεύξεις του, κατηγορώντας τον Χολέβα και το διοικητικό του συμβούλιο για αναξιοκρατία, αδιαφάνεια και μεροληψία. Ο Χολέβας είχε ισχυριστεί ότι η έλλειψη καταρτισμένων αξιολογητών στα σωματεία τον έκανε να επιλέξει αξιολογητές μόνον από την ΕΣΠΕΚ, στην οποία ο ίδιος ήταν μέλος, κάτι που ο Φέρρης αντέκρουσε, αναφέροντας τα χιλιάδες ενεργά μέλη, πάνω από έξι χιλιάδες,στα ελληνικά συνδικαλιστικά σωματεία του οπτικοακουστικού κλάδου. Παρά τις κατηγορίες αυτές, ο Χολέβας και βασικά πρόσωπα της ΣΑΠΟΕ, ενός μικρού συλλόγου παραγωγών από τους πέντε συνολικά που υπάρχουν στην Ελλάδα, συνέχισαν να κυριαρχούν στη διαδικασία χρηματοδότησης, πλουτίζοντας εις βάρος της ευρύτερης κινηματογραφικής βιομηχανίας.
Αρκετά μέλη της ΣΑΠΟΕ, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Πάνου Παπαχατζή, έλαβαν σημαντική χρηματοδότηση για τα έργα τους. Ο ίδιος ο Παπαχατζής έλαβε 370.000 ευρώ για τρεις προεγκρίσεις, ενώ και άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και οι εταιρείες τους ωφελήθηκαν σημαντικά. Συνολικά, από μια πρόχειρη έρευνα, τα μέλη της ΣΑΠΟΕ έλαβαν πάνω από 1,8 εκατομμύρια ευρώ από τα 4,45 εκατομμύρια ευρώ που κατανεμήθηκαν από το ΕΚΚ σε δύο γύρους αποφάσεων.
Η επιρροή της ΣΑΠΟΕ επεκτάθηκε πέρα από τη διαδικασία χρηματοδότησης, καθώς οι αξιολογητές συχνά αξιολογούσαν έργα που υποβάλλονταν από τους συνεργάτες τους. Για παράδειγμα, ο αξιολογητής Στέργιος Πάσχος έλαβε χρηματοδότηση για ένα μεγάλου μήκους έργο, ενώ ένας συνεργάτης του συμμετείχε σε άλλο έργο που χρηματοδοτήθηκε από το ΕΚΚ.
Τον Φεβρουάριο του 2022, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας δημοσίευσε μια έκθεση για τη διαδικασία προέγκρισης του ΕΚΚ, υπογραμμίζοντας την έλλειψη διαφάνειας και την παρουσία συγκρούσεων συμφερόντων. Η έκθεση πρότεινε μεταρρυθμίσεις στη διαδικασία επιλογής, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας Μητρώου Αξιολογητών και πιο λεπτομερών κριτηρίων για την επιλογή, για να αποτραπούν μελλοντικές συγκρούσεις συμφερόντων.
Τον Αύγουστο του 2024, ένα ακόμη οικονομικό σκάνδαλο ξέσπασε με τον Κεκάτο και την εταιρεία διαφήμισης/παραγωγής Foss Productions, που ανήκει στους αδελφούς Κωτιώνη, ύψους περίπου 1 εκατομμυρίου ευρώ.
Το διοικητικό συμβούλιο του ΕΚΟΜΕ (Hellenic Cash Back Initiative) αποφάσισε να ακυρώσει την προέγκριση της σειράς Milky Way του Βασίλη Κεκάτου, την οποία παρήγαγε η Foss Productions και ο Στέλιος Κοτιώνης, και χρηματοδοτήθηκε από το κανάλι MEGA TV, καθώς και τα οφέλη που χορηγήθηκαν από το καθεστώς φορολογικών κινήτρων (CASH REBATE) του άρθρου 71Ε του Νόμου 4172/2013 (Α’ 167), όπως ισχύει, “επειδή δεν διαπιστώθηκε η πληρότητα της έκθεσης του ελεγκτή, σύμφωνα με το άρθρο 30 του νόμου 4487/2017”.
Ο λόγος για την απόφαση αυτή ήταν ότι “η έναρξη του επενδυτικού έργου πραγματοποιήθηκε πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ένταξης, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 20 του Νόμου 4487/2017”. Η απόσυρση της προέγκρισης έγινε έναν χρόνο μετά την πιστοποίηση της επένδυσης. Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός ανερχόταν σε 2.252.435 ευρώ και η ανακληθείσα επιδότηση σε 900.974 ευρώ. Τόσο ο Στέλιος Κοτιώνης, ως εκτελεστής παραγωγός, όσο και ο Βασίλης Κεκάτος, ως σκηνοθέτης, υπέγραψαν και υπέβαλαν υπεύθυνες δηλώσεις του Νόμου 105 στο ΕΚΟΜΕ όταν το Milky Way εντάχθηκε στο καθεστώς επιστροφής κεφαλαίων, επιβεβαιώνοντας ότι η παραγωγή, κατά την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης ένταξης στον ΕΚΟΜΕ, δεν είχε ακόμη ξεκινήσει.
Η διαφθορά στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου έφτασε σε οριακό σημείο τον Αύγουστο 2024, όταν ξέσπασε σκάνδαλο σχετικά με τη διαδικασία επιλογής της ταινίας που θα εκπροσωπούσε την Ελλάδα στα Όσκαρ. Μια επιτροπή, η οποία επιλέχθηκε από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (μια ιδιωτική εταιρεία με τη μορφή της μη κερδοσκοπικής/Α.Μ.Κ.Ε.) σε συνεργασία με το ΕΚΚ, ήταν υπεύθυνη για την επιλογή της ταινίας. Ωστόσο, προέκυψαν κατηγορίες για μεροληψία και ευνοιοκρατία, ιδιαίτερα σχετικά με την επιλογή του Βασίλη Κεκάτου, ο οποίος είχε κυρίως σκηνοθετήσει ταινίες μικρού μήκους, ως προέδρου της επιτροπής. Το Υπουργείο Πολιτισμού παρενέβη άμεσα, αντικαθιστώντας όλα τα μέλη της επιτροπής.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η προσέγγιση του Υπουργείου Πολιτισμού για την αντικατάσταση των μελών της επιτροπής – που είχαν αρχικά διοριστεί από υπάλληλο του υπουργείου κατά τη διάρκεια της άδειάς της – στερείται τόσο διαφάνειας όσο και του επαγγελματισμού που αναμένεται από έναν τόσο σημαντικό θεσμό. Η μη διαφανής διαδικασία, σε συνδυασμό με την απουσία ενημέρωσης σχετικά με τα κριτήρια επιλογής των αντικαταστατών, προκάλεσε σοβαρές ανησυχίες στην ελληνική κινηματογραφική κοινότητα, υπονομεύοντας περαιτέρω την εμπιστοσύνη στο σύστημα. Αυτές οι αποτυχίες αναδεικνύουν τα παράκεντρα εξουσίας, και τα ευρύτερα ζητήματα κακοδιαχείρισης και αδιαφάνειας που ταλαιπωρούν το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου εδώ και χρόνια. Είναι προφανές ότι η εσωτερική έρευνα (ΕΔΕ) που ξεκίνησε το Υπουργείο Πολιτισμού στοχεύει στην αντιμετώπιση αυτών των χρόνιων παθογενειών και ανησυχιών.
Αυτά τα σκάνδαλα αποκάλυψαν ένα σύστημα βαθιά ελαττωματικό, όπου μια μικρή ομάδα παραγόντων, μονοπωλεί τη χρηματοδότηση του κράτους για τον κινηματογράφο, περιθωριοποιώντας πολλούς άξιους δημιουργούς και υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη του κοινού στην ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία. Οι εκκλήσεις για μεταρρυθμίσεις έχουν ενταθεί, με απαιτήσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια, αξιοκρατία και λογοδοσία στη διαδικασία χρηματοδότησης ταινιών.
SOURCES AND LINKS:
https://www.efsyn.gr/tehnes/sinema/114454_sinema-o-paradeisos-tis-kakodiaheirisis
(Cinema paradiso of…. mismanagement).
(“Greek Film Academy: They took the bread out of their mouths, and now they are cursing… everyone else.” )
https://www.efsyn.gr/politiki/synenteyxeis/297119_antro-kakoyrgimaton-elliniko-kentro-kinimatografoy(‘The Greek Film Center is a den of felonies. “)
(Kostas Ferris is acquitted for defamation of producer Panos Papahatzis after judgement of the Multi Member Court of First Instance of Athens).
https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/298945_oi-pseytes-kai-oi-kleftes-ton-proto-hrono-hairontai
(The Greek Film Center has seized and transported to unknown destination 2,500 film prints and negatives, previously held by the former FINOS FILMS/ACCELERE labs, without the knowledge or consent of their rightful owners).
https://typologies.gr/pagos-sto-milky-way/embed/#?secret=GeyQCj1p1d#?secret=AgXXR9eOsG
(The €900,000 EKOME cash-back subsidy for Vasilios Kekatos’ limited series “MILKY WAY” has been revoked due to legal violations).
(300 filmmakers sign against the evaluation process of the Greek Film Center)
(Παρακάτω) παρατίθεται έκθεση από ορκωτούς λογιστές της λογιστικής εταιρείας Sol, η οποία διαπίστωσε ότι η ταινία ALPS του Γιώργου Λάνθιμου, σε εκτέλεση παραγωγής της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη, έλαβε παράνομα 300.000 € αντί για τα 150.000 € που είχαν εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου ΚΙνηματογράφου. Ο Γενικός Διευθυντής του ΕΚΚ, Γρηγόρης Καραντινάκης, πήρε αυτή την απόφαση μόνος του, χωρίς την έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου, και συνέταξε ιδιωτική συμφωνία μεταξύ του ΕΚΚ και της Τσαγγάρη ο ίδιος χωρίς να συμβουλευτεί το Νομικό Τμήμα του ΕΚΚ. Ως αποτέλεσμα, ο Καραντινάκης κατηγορείται για κακούργημα και δόλο σε καταγγελία που υπέβαλε ο γνωστός δικηγόρος Ασπρογέρακας-Γρίβας (πάνω). Ο Μάρκος Χολέβας αναφέρεται ως δεύτερος στη λίστα της πρώτης σελίδας της καταγγελίας, η οποία έχει 130 σελίδες. Τα στοιχεία ταυτοποίησης, όπως οι αριθμοί ταυτοτήτων και διαβατηρίων, έχουν παραλειφθεί.
